Czaszkowo krzyżowa - wszystko, co musisz wiedzieć

Czaszkowo krzyżowa - wszystko, co musisz wiedzieć
Autor Marta szulc
Marta szulc21.02.2024 | 9 min.

Czaszkowo krzyżowa to wada wrodzona, która polega na przedwczesnym zarośnięciu szwów czaszkowych. Objawia się zniekształceniem głowy niemowlęcia, a także może prowadzić do problemów neurologicznych. Chociaż brzmi groźnie, jest to stosunkowo łagodna wada, którą da się wyleczyć. W artykule wyjaśnimy, czym dokładnie jest czaszkowo krzyżowa, jakie są jej objawy, przyczyny, metody diagnozowania i leczenia. Przedstawimy również, jak czaszkowo krzyżowa wpływa na ciążę i poród.

Kluczowe wnioski:
  • Czaszkowo krzyżowa to wada polegająca na przedwczesnym zarośnięciu szwów czaszki u niemowląt.
  • Główne objawy to spłaszczenie lub wydłużenie głowy dziecka.
  • Przyczyną są czynniki genetyczne lub środowiskowe.
  • Diagnostyka opiera się na badaniach USG i RTG.
  • Leczenie polega na obserwacji lub zastosowaniu hełmu korekcyjnego.

Czym jest czaszkowo krzyżowa?

Czaszkowo krzyżowa (łac. craniosynostosis) to wada wrodzona czaszki, polegająca na przedwczesnym zarośnięciu jednego lub kilku szwów czaszkowych u niemowląt. W normalnych warunkach szwy czaszkowe stopniowo się zrastają w miarę wzrostu i rozwoju mózgu dziecka. W przypadku czaszkowo krzyżowej proces ten zachodzi zbyt wcześnie, powodując deformację głowy.

Do najczęstszych postaci czaszkowo krzyżowej należą: skośnogłowie, czołowo-czołowa, strzałkowata i trójkątna. Różnią się one umiejscowieniem przedwcześnie zarośniętego szwu.

Rodzaje czaszkowo krzyżowej

W skośnogłowiu dochodzi do zbyt wczesnego zarośnięcia szwu strzałkowego. Powoduje to charakterystyczne wydłużenie głowy dziecka. Z kolei w czołowo-czołowej zrasta się szw czołowy, w wyniku czego głowa staje się krótka i szeroka.

W postaci strzałkowatej mamy do czynienia z przedwczesnym zarośnięciem szwu strzałkowego oraz czołowego. Natomiast w trójkątnej zrasta się szw wieńcowy, co objawia się spłaszczeniem tyłu głowy.

Jakie są objawy czaszkowo krzyżowej?

Głównym objawem czaszkowo krzyżowej jest deformacja głowy niemowlęcia. W zależności od rodzaju wady, może przybrać ona kształt wydłużony, spłaszczony, asymetryczny lub skośny. Ponadto często występuje zmniejszenie obwodu głowy w stosunku do normy dla wieku dziecka.

Innymi symptomami są:

  • nienaturalny kształt czaszki widoczny przy badaniu palpacyjnym,
  • opóźniony wzrost głowy,
  • nietypowe ułożenie gałek ocznych i uszu,
  • problemy z karmieniem i przeżuwaniem pokarmu.

Czaszkowo krzyżowa może również dawać objawy neurologiczne, takie jak drgawki, opóźniony rozwój ruchowy i umysłowy dziecka.

Czytaj więcej: [generate_title] 21 - stolikwolnosci.pl

Przyczyny występowania czaszkowo krzyżowej

Dokładne przyczyny czaszkowo krzyżowej nie są do końca poznane. Uważa się jednak, że zasadniczą rolę odgrywają tu czynniki genetyczne. Ryzyko wystąpienia wady jest większe, jeśli występowała ona już u któregoś z rodziców lub rodzeństwa.

Czaszkowo krzyżowa może być również spowodowana przez czynniki środowiskowe działające na płód w okresie prenatalnym. Należą do nich m.in.:

  • nieprawidłowe położenie płodu w macicy,
  • urazy mechaniczne brzucha matki,
  • infekcje wirusowe matki,
  • niedobory kwasu foliowego.

Zidentyfikowano ponad 180 genów związanych z ryzykiem wystąpienia tej wady. Dlatego uważa się ją za chorobę o podłożu wielogenowym.

Jakie badania diagnozują czaszkowo krzyżową?

Czaszkowo krzyżowa - wszystko, co musisz wiedzieć

Badaniem z wyboru w diagnostyce czaszkowo krzyżowej są ultrasonografia (USG) prenatalna oraz USG głowy noworodka. Pozwalają one na ocenę kształtu czaszki oraz stanu szwów czaszkowych.

Przydatne są również:

  • tomografia komputerowa (TK),
  • rezonans magnetyczny (MRI),
  • zdjęcie rentgenowskie czaszki.

Badania obrazowe dostarczają dokładnych informacji o umiejscowieniu, wielkości i liczbie przedwcześnie zarośniętych szwów. Pozwalają też wykluczyć inne wady rozwojowe mózgu.

Metody leczenia czaszkowo krzyżowej

Sposób leczenia czaszkowo krzyżowej zależy od stopnia nasilenia wady. W przypadku łagodnych postaci stosuje się zwykle postępowanie zachowawcze, polegające na obserwacji dziecka.

Przy cięższych zniekształceniach czaszki konieczna jest interwencja chirurgiczna. Polega ona na:

  • częściowej kraniektomii, czyli usunięciu zarośniętego szwu,
  • lub umieszczeniu dziecka w specjalnym hełmie korekcyjnym.

Zabieg chirurgiczny najlepiej przeprowadzić w wieku 6-12 miesięcy. Helm korygujący zakłada się zwykle u niemowląt 3-6 miesięcznych.

Celem leczenia czaszkowo krzyżowej jest przywrócenie prawidłowego kształtu głowy, zapobieganie uszkodzeniom mózgu oraz poprawa funkcji wzrokowych i słuchowych.

Czaszkowo krzyżowa a ciąża i poród

Rozpoznanie czaszkowo krzyżowej w czasie ciąży nie stanowi wskazania do jej przerwania. Poród przebiega zazwyczaj bez powikłań. Może jednak zaistnieć konieczność wykonania cesarskiego cięcia ze względu na deformację główki dziecka.

Kobiety z czaszkowo krzyżową nie mają ograniczonej płodności. Jednak istnieje u nich zwiększone ryzyko urodzenia dziecka z tą samą wadą. Dlatego zaleca się wykonanie badań prenatalnych w kierunku wczesnego wykrycia anomalii czaszki u płodu.

Czym jest czaszkowo krzyżowa?

Czaszkowo krzyżowa (łac. craniosynostosis) to wada wrodzona czaszki, polegająca na przedwczesnym zarośnięciu jednego lub kilku szwów czaszkowych u niemowląt. W normalnych warunkach szwy czaszkowe stopniowo się zrastają w miarę wzrostu i rozwoju mózgu dziecka. W przypadku czaszkowo krzyżowej proces ten zachodzi zbyt wcześnie, powodując deformację głowy. Do najczęstszych postaci czaszkowo krzyżowej należą: skośnogłowie, czołowo-czołowa, strzałkowata i trójkątna. Różnią się one umiejscowieniem przedwcześnie zarośniętego szwu.

Rodzaje czaszkowo krzyżowej

W skośnogłowiu dochodzi do zbyt wczesnego zarośnięcia szwu strzałkowego. Powoduje to charakterystyczne wydłużenie głowy dziecka. Z kolei w czołowo-czołowej zrasta się szw czołowy, w wyniku czego głowa staje się krótka i szeroka. W postaci strzałkowatej mamy do czynienia z przedwczesnym zarośnięciem szwu strzałkowego oraz czołowego. Natomiast w trójkątnej zrasta się szw wieńcowy, co objawia się spłaszczeniem tyłu głowy.

Jakie są objawy czaszkowo krzyżowej?

Głównym objawem czaszkowo krzyżowej jest deformacja głowy niemowlęcia. W zależności od rodzaju wady, może przybrać ona kształt wydłużony, spłaszczony, asymetryczny lub skośny. Ponadto często występuje zmniejszenie obwodu głowy w stosunku do normy dla wieku dziecka. Innymi symptomami są: - nienaturalny kształt czaszki widoczny przy badaniu palpacyjnym, - opóźniony wzrost głowy, - nietypowe ułożenie gałek ocznych i uszu, - problemy z karmieniem i przeżuwaniem pokarmu. Czaszkowo krzyżowa może również dawać objawy neurologiczne, takie jak drgawki, opóźniony rozwój ruchowy i umysłowy dziecka.

Przyczyny występowania czaszkowo krzyżowej

Dokładne przyczyny czaszkowo krzyżowej nie są do końca poznane. Uważa się jednak, że zasadniczą rolę odgrywają tu czynniki genetyczne. Ryzyko wystąpienia wady jest większe, jeśli występowała ona już u któregoś z rodziców lub rodzeństwa. Czaszkowo krzyżowa może być również spowodowana przez czynniki środowiskowe działające na płód w okresie prenatalnym. Należą do nich m.in.: - nieprawidłowe położenie płodu w macicy, - urazy mechaniczne brzucha matki, - infekcje wirusowe matki, - niedobory kwasu foliowego. Zidentyfikowano ponad 180 genów związanych z ryzykiem wystąpienia tej wady. Dlatego uważa się ją za chorobę o podłożu wielogenowym.

Jakie badania diagnozują czaszkowo krzyżową?

Badaniem z wyboru w diagnostyce czaszkowo krzyżowej są ultrasonografia (USG) prenatalna oraz USG głowy noworodka. Pozwalają one na ocenę kształtu czaszki oraz stanu szwów czaszkowych. Przydatne są również: - tomografia komputerowa (TK), - rezonans magnetyczny (MRI), - zdjęcie rentgenowskie czaszki. Badania obrazowe dostarczają dokładnych informacji o umiejscowieniu, wielkości i liczbie przedwcześnie zarośniętych szwów. Pozwalają też wykluczyć inne wady rozwojowe mózgu.

Metody leczenia czaszkowo krzyżowej

Sposób leczenia czaszkowo krzyżowej zależy od stopnia nasilenia wady. W przypadku łagodnych postaci stosuje się zwykle postępowanie zachowawcze, polegające na obserwacji dziecka. Przy cięższych zniekształceniach czaszki konieczna jest interwencja chirurgiczna. Polega ona na: - częściowej kraniektomii, czyli usunięciu zarośniętego szwu, - lub umieszczeniu dziecka w specjalnym hełmie korekcyjnym. Zabieg chirurgiczny najlepiej przeprowadzić w wieku 6-12 miesięcy. Helm korygujący zakłada się zwykle u niemowląt 3-6 miesięcznych.
Celem leczenia czaszkowo krzyżowej jest przywrócenie prawidłowego kształtu głowy, zapobieganie uszkodzeniom mózgu oraz poprawa funkcji wzrokowych i słuchowych.

Czaszkowo krzyżowa a ciąża i poród

Rozpoznanie czaszkowo krzyżowej w czasie ciąży nie stanowi wskazania do jej przerwania. Poród przebiega zazwyczaj bez powikłań. Może jednak zaistnieć konieczność wykonania cesarskiego cięcia ze względu na deformację główki dziecka. Kobiety z czaszkowo krzyżową nie mają ograniczonej płodności. Jednak istnieje u nich zwiększone ryzyko urodzenia dziecka z tą samą wadą. Dlatego zaleca się wykonanie badań prenatalnych w kierunku wczesnego wykrycia anomalii czaszki u płodu.
czaszkowo krzyżowa wada wrodzona czaszki
deformacja głowy główny objaw
USG, TK, MRI badania obrazowe
hełm korekcyjny leczenie zachowawcze

Podsumowanie

Czaszkowo krzyżowa to wada wrodzona polegająca na przedwczesnym zarośnięciu szwów czaszkowych u niemowląt. Objawia się zniekształceniem głowy dziecka, najczęściej w postaci wydłużenia lub spłaszczenia. Przyczyną są czynniki genetyczne i środowiskowe. Diagnozę stawia się na podstawie badań obrazowych. W zależności od nasilenia wady stosuje się obserwację lub leczenie operacyjne z użyciem hełmu korekcyjnego. Celem jest przywrócenie prawidłowego kształtu czaszki i zapobieganie problemom neurologicznym.

Mimo że czaszkowo krzyżowa brzmi groźnie, jest to stosunkowo łagodna wada, którą skutecznie się leczy. Nie stanowi zagrożenia ani przeciwwskazania do donoszenia ciąży. Jednak u kobiet, które są dotknięte tą wadą, istnieje zwiększone ryzyko jej wystąpienia także u ich dzieci. Dlatego zaleca się wykonywanie badań prenatalnych w celu wczesnego wykrycia ewentualnych nieprawidłowości w budowie czaszki płodu.

Najczęściej zadawane pytania

Czaszkowo krzyżowa nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla życia dziecka. Jest to wada wymagająca leczenia, ale przy odpowiedniej terapii rokowania są dobre. Największe ryzyko wiąże się z ewentualnymi powikłaniami neurologicznymi.

Tak, czaszkowo krzyżową można zdiagnozować już w prenatalnym badaniu USG. Pozwala to wcześnie rozpocząć postępowanie terapeutyczne po urodzeniu dziecka.

W leczeniu stosuje się zabieg chirurgiczny lub zakładanie hełmu korekcyjnego. Wybór metody zależy od stopnia i umiejscowienia deformacji głowy. Czasami wystarczy tylko obserwacja stanu dziecka.

W większości przypadków prawidłowe leczenie pozwala dziecku rozwijać się normalnie pod każdym względem. Jednak zalecane jest monitorowanie rozwoju psychomotorycznego.

Istnieje genetyczna predyspozycja do wystąpienia tej wady. Dlatego ryzyko jest zwiększone, jeśli przypadki czaszkowo krzyżowej występowały w rodzinie.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Akwariowa Rybka Krzyżówka - Rybki Akwariowe Krzyżówka
  2. Plama z wody krzyżówka - odwaga na pokaz krzyżówka
  3. Zakłócenia radiowe: przyczyny i skutki
  4. Najlepsze tłuszcze do smażenia - zdrowy wybór dla Twoich potraw
  5. Bakterie w wodzie pitnej – jak się ich pozbyć?
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Marta szulc
Marta szulc

Jestem Martą i uwielbiam wypoczynek. Najlepiej czuję się na łonie natury - w lesie, nad jeziorem lub w górach. Odpręża mnie szum drzew i śpiew ptaków. Chętnie jeżdżę na wycieczki rowerowe lub piesze, aby podziwiać piękne widoki. Po całym dniu aktywności lubię usiąść przy ognisku i delektować się ciszą.


 

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły